PL 
EnglishDomyślny
Українська📊 Podaż i popyt — równowaga rynkowa
Przesuwaj krzywe podaży i popytu suwakami. Zobacz cenę równowagi P*, pola nadwyżki konsumenta i producenta oraz to, jak ceny minimalne i maksymalne rodzą nadwyżkę lub niedobór.
Podobne symulacje
O symulacji Podaż i popyt — równowaga rynkowa
Ta symulacja rysuje na wykresie cena–ilość opadającą linię popytu i rosnącą linię podaży, a następnie znajduje ich punkt przecięcia. Popyt modelowany jest jako P = d0 − dSlope·Q, a podaż jako P = s0 + sSlope·Q. Rozwiązanie tego układu równań daje ilość równowagi Q* = (d0 − s0)/(dSlope + sSlope), a cenę równowagi odczytuje się z dowolnej z krzywych przy Q*.
Suwaki ustawiają punkt przecięcia krzywej popytu z osią cen (gotowość do zapłaty), cenę bazową podaży (minimalny koszt producenta) oraz nachylenie każdej z krzywych. Dwa przełączniki nakładają cenę minimalną (ustawioną 25% powyżej P*) lub cenę maksymalną (25% poniżej P*), zaznaczając powstałą nadwyżkę lub niedobór jako stratę dobrobytu (dead-weight loss). Model ten leży u podstaw mikroekonomii oraz debat o polityce konkurencji, płacy minimalnej i kontroli czynszów.
Najczęściej zadawane pytania
Co pokazuje ta symulacja podaży i popytu?
Rysuje krzywą popytu i krzywą podaży oraz zaznacza ich punkt przecięcia — równowagę rynkową E*. W tym punkcie ilość, jaką chcą kupić nabywcy, równa się ilości oferowanej przez sprzedawców, co wyznacza jedną cenę równowagi P* i ilość równowagi Q*. Zacieniowane trójkąty pokazują nadwyżkę konsumenta i producenta.
Jak obliczana jest równowaga?
Popyt opisuje wzór P = d0 − dSlope·Q, a podaż P = s0 + sSlope·Q. Przyrównanie ich do siebie i rozwiązanie daje Q* = (d0 − s0)/(dSlope + sSlope), a P* wyznacza się, podstawiając Q* z powrotem do równania podaży. Symulacja przelicza to natychmiast po każdym przesunięciu suwaka.
Czym sterują cztery suwaki?
Punkt przecięcia krzywej popytu z osią cen (50–110) ustala najwyższą cenę, jaką zapłaci jakikolwiek nabywca, a cena bazowa podaży (0–50) ustala najniższy koszt akceptowany przez jakiegokolwiek sprzedawcę. Nachylenie krzywej popytu (0,30–1,50) i nachylenie krzywej podaży (0,10–1,20) określają, jak stromo każda z krzywych reaguje na zmianę ilości, sterując wrażliwością cenową i tempem wzrostu kosztów.
Czym są nadwyżka konsumenta i nadwyżka producenta?
Nadwyżka konsumenta to wartość, jaką nabywcy uzyskują ponad cenę, którą płacą — niebieski trójkąt między krzywą popytu a P*. Nadwyżka producenta to zysk sprzedawców ponad ich koszt — zielony trójkąt między P* a krzywą podaży. Każda z nich jest tu obliczana jako połowa podstawy (Q*) razy wysokość.
Jak działa w modelu cena minimalna?
Włączenie ceny minimalnej rysuje poziomą linię 25% powyżej P*, naśladując płacę minimalną lub gwarantowaną cenę minimalną. Powyżej równowagi ilość oferowana przewyższa ilość popytu, więc powstaje nadwyżka. Symulacja zaznacza powstałą stratę dobrobytu, czyli obszar, w którym nie dochodzi już do obopólnie korzystnych transakcji.
Jak działa w modelu cena maksymalna?
Linia ceny maksymalnej znajduje się 25% poniżej P*, reprezentując regulacje takie jak limity czynszów. Poniżej równowagi popyt przewyższa podaż, co prowadzi do niedoboru. Zacieniowany obszar oznacza stratę dobrobytu — wartość zniszczoną, ponieważ sprzedawcy nie dostarczą wystarczającej ilości po cenie ograniczonej limitem.
Czy ten model jest dokładny fizycznie i ekonomicznie?
To wierne, podręcznikowe ujęcie pojedynczego rynku konkurencyjnego z liniowymi krzywymi — standardowy model równowagi cząstkowej wykładany na wstępie do ekonomii. Zakłada on doskonałą konkurencję, brak efektów zewnętrznych i natychmiastowe dostosowanie, więc upraszcza rzeczywiste rynki, na których krzywe są nieliniowe, a ceny dostosowują się w czasie.
Dlaczego krzywe podaży i popytu są rysowane jako linie proste?
Liniowe krzywe upraszczają algebrę i pozwalają dokładnie rozwiązać równowagę, dlatego stosuje się je na kursach wprowadzających. Rzeczywisty popyt i podaż zwykle są zakrzywione, ale linia prosta jest rozsądnym przybliżeniem lokalnym w okolicy równowagi i ułatwia dostrzeżenie geometrii nadwyżki oraz straty dobrobytu.
Co powoduje stratę dobrobytu?
Strata dobrobytu to wartość transakcji, które byłyby korzystne zarówno dla kupującego, jak i sprzedającego, ale do których nie dochodzi, ponieważ cena jest utrzymywana z dala od równowagi. Wiążąca cena minimalna lub maksymalna uniemożliwia osiągnięcie ilości Q*, przez co łączna nadwyżka konsumenta i producenta się kurczy; utracony obszar jest zaznaczony na czerwono na diagramie.
Jak to się przekłada na politykę w realnym świecie?
Ta sama logika kieruje debatami o płacy minimalnej, kontroli czynszów, wsparciu cen rolnych i limitach cen biletów. Ekonomiści używają wykresów podaży i popytu, by przewidzieć, czy dana regulacja wywoła nadwyżkę, niedobór czy stratę efektywności, oraz oszacować, kto poniesie jej koszt. Eksperymentowanie z suwakami pokazuje te kompromisy bezpośrednio.