Rynki Pracy i Model Poszukiwań DMP

Rynek, który nigdy w pełni nie zwalnia

W przeciwieństwie do rynku z podręcznika, gdzie cena natychmiast dostosowuje się do popytu i podaży, rynek pracy zawsze charakteryzuje się obecnością zarówno bezrobotnych pracowników, jak i pustych stanowisk. Zjawisko to – tarcia w wyszukiwaniu i dopasowywaniu – oznacza, że chętny pracownik i firma rekrutująca nie mogą od razu znaleźć wzajemnego porozumienia. Model Diamond-Mortensen-Pissarides (DMP), twórcy którego współdzieliły nagrodę Nobli w dziedzinie ekonomii w 2010 roku, formalizuje to tarzenie poprzez funkcję dopasowań, która przekształca stan bezrobotnych pracowników (u) i ofert pracy (v) w przepływ nowych zatrudnień:

m = m(u, v) nowe umowy w okresie, rosnące zarówno ze względu na u, jak i v Wskaźnik θ = v/u reprezentuje napięcie rynku pracy – czyli stosunek liczby ofert do liczby bezrobotnych pracowników. W przypadku wysokiego θ firmy konkurują o stosunkowo ograniczony zasób poszukujących pracy, a wypełnianie ofert trwa dłużej; w przypadku niskiego θ pracownicy konkurują o stosunkowo ograniczone możliwości zatrudnienia, co wydłuża okresy bezrobocia.

m = m(u, v)          new matches per period, increasing in both u and v

demo na żywo · powiązana symulacja● LIVE

Wskaźniki znalezienia i obsadzenia stanowisk pracy

Z funkcji dopasowania wynikają bezpośrednio dwie stopy: wskaźnik znalezienia stanowisk pracy f(θ) = m/u, czyli prawdopodobieństwo, że bezrobotny pracownik znajdzie pracę w danym okresie, oraz wskaźnik obsadzenia stanowisk pracy q(θ) = m/v, czyli prawdopodobieństwo, że wolne miejsce zostanie obsadzone. Obie stopy zależą od stopnia napięcia θ i działają w przeciwnych kierunkach – bardziej konkurencyjny rynek (wysokie θ) podnosi wskaźnik znalezienia stanowisk pracy dla pracowników, ale obniża wskaźnik obsadzenia stanowisk pracy dla firm, co dokładnie odpowiada efektowi zatorów, jaki można się spodziewać: większa konkurencja o tę stronę, która jest rzadka.

Przepływ spotyka się z wycząłnością: stan stacjonarny

Bezrobocie nie zależy tylko od zatrudniania; zależy również od rozchodów – pracowników tracących lub opuszczających pracę w pewnym tempie s na okres. W stanie stacyonarnym przepływ pracowników do bezczynności (rozchodami z puli zatrudnionych) dokładnie równoważy przepływ z niej (udane znalezienie pracy), co ustala równowagową stopę bezrobocia w zależności od tempa rozchodów i tempa znalezienia pracy. Rynek pracy może osiągnąć stabilny poziom bezrobocia, nawet gdy indywidualni pracownicy stale wchodzą i wychodzą z zatrudnienia – bezrobocie stacjonarne jest równowagą przepływów, a nie stałą grupą trwale bezrobotnych osób.

Krzywa Beveridgego

Wykreślanie wskaźnika bezrobocia w odniesieniu do liczby wolnych miejsc na wykresie w czasie rysuje krzywą Beveridgego, która zwykle opada. Kiedy gospodarka rośnie, liczba wolnych miejsc jest duża, a bezrobocie niskie; w recesji wolne miejsca zanikają, a bezobserwowane rosną. Wydajność dopasowań pokazuje się bezpośrednio na tym wykresie – zewnętrzny przesunięcie całej krzywej (istniejące jednocześnie więcej bezrobocia i więcej wolnych miejsc) sygnalizuje, że sam proces dopasowywania stał się mniej wydajny, pracownicy i oferty mają trudności z ze sobą znalezieniem się z przyczyn innych niż poziom aktywności gospodarczej, takich jak niedopasowanie umiejętności lub niedopasowanie geograficzne między miejscami zamieszkania pracowników a miejscami pracy.

Dlaczego ten model kształtuje rzeczywistą politykę

Ponieważ model DMP wyraźnie oddziela liczbę istniejących miejsc pracy od efektywności, z jaką pracownicy i te miejsca pracy się ze sobą łączą, daje to politykom sposób na diagnozowanie bezrobocia: czy jest ono spowodowane słabym popytem ogólnym i brakiem wystarczającej liczby ofert pracy (problem tworzenia miejsc pracy), czy też wydajność dopasowań spadła i poszukujący pracy oraz oferty nie łączą się, pomimo istnienia miejsc pracy (problem tarń w wyszukiwaniu)? Wymaga to bardzo różnych reakcji politycznych – stymulacji versus przekwalifikowania, wsparcia w relokacji lub lepszej infrastruktury dopasowywania ofert pracy – a kształt krzywej Beveridge'a jest jednym z głównych narzędzi diagnostycznych wykorzystywanych przez ekonomistów do rozróżnienia tych dwóch w czasie rzeczywistym.

Frequently asked questions

Dlaczego rynek pracy ma zarówno osoby bezrobotne, jak i niewypełnione oferty pracy?

Wynika to z faktu, że znalezienie dopasowania nie jest natychmiastowe – pracownicy i firmy potrzebują czasu na poszukiwania, selekcję i ustalenie warunków. Model DMP uchwytuje to poprzez funkcję dopasowywania, która przekształca stan osób poszukujących pracy i ofert w przepływ zatrudnień w każdym okresie, zamiast zakładać, że rynek natychmiastowo się wyczerpuje, jak w przypadku klasycznej aukcji.

Co oznacza napięcie na rynku pracy?

Jest to stosunek liczby ofert pracy do liczby osób bezrobotnych. Wysokie napięcie oznacza wiele otwartych stanowisk w stosunku do liczby osób poszukujących pracy, co przyspiesza znalezienie pracy przez pracowników, ale spowalnia rekrutację dla firm; niskie napięcie oznacza odwrotny przypadek, a pracownicy mierzą się z większą konkurencją o mniejszy liczbę ofert.

Co mówi przesunięcie w prawo krzywej Beveridge?

Oznacza to, że zarówno bezrobocie, jak i liczba ofert pracy są jednocześnie podwyższone – jest to oznaka pogorszenia efektywności dopasowywania (np. niezgodności umiejętności lub geograficznych), a nie prosta niedobór ogólnego popytu na pracę, który zamiast tego objawia się ruchem wzdłuż stabilnej krzywej Beveridge.

Wypróbuj na żywo

Wszystko powyżej działa bezpośrednio w Twojej przeglądarce — otwórz Labor Market i zmieniaj parametry podczas działania. Nic nie jest instalowane ani przesyłane na serwer, cały model działa w jednej karcie.

▶ Otwórz symulację Labor Market

Rynki Pracy: Tarcie Poszukiwań, Napięcie i Krzywa Beveridge